|
Singende het ons Vryburg verlaat, die eerste en
die tweede voetbalspanne. Vir die eerste keer ry ons in 'n
toe, militêre vragmotor. Voorin sit mnr. Van der Linde, die
bestuurder, mnr. J. Calitz en mnr. J. Klue, mnr. Calitz in
die middel. Mnr. S. M. klim soos gewoonlik agter by die seuns
in. Hy het die onafskeidelike Skoolvlaggie by hom.
Al die ander spelers en die drie seuns wat as toeskouers saamgaan, sit
in die bak. Die heelagterste kêrels wil maklik sit, vou dus
'n kombers dubbel, plaas dit op die rand van die bak agter, en gaan
daarop sit met hulle voete na binne. So sit hulle:
Noel Dent, heel links, dan Bennie van Niekerk, mnr. S. M., Bennie Kuun,
en in die regterhoek Bennie Kruger.
Buitekant die dorp word die singery
gestaak. Nou word gesels en oor die uitslae van vanmiddag se
wedstryde gespekuleer. Mnr. S. M. vertel 'n paar staaltjies
oor vorige besoeke aan Christiana. Deur Schweizer-Reneke word
weer gesing. Die Transvalers moet darem weet dis Vryburgers
wat hier ry! Ons volg nie die kortpad van Schweizer-Reneke na
Christiana nie: daar is te veel hekke, en die pad is
gewoonlik nie goed nie. Dus oor Bloemhof.
'n Paar myl duskant Bloemhof kom die eerste
terugslag: 'n buiteband bars. Op die oomblik dink
ons dis 'n erstige saak; ons wis mos nie watter vreeslikheid nog voorlê
nie. Al die seuns is tog maar te gretig om te help toe die
noodwiel aangesit moet word. Die onderwysers is eintlik in
die pad, dus begin hulle op voorstel van mnr. Calitz in die rigting van
die dorp loop. Indien hulle nie voor die tyd weer ingehaal
word nie, wil hulle 'n koppie koffie in die kafeetjie gaan
drink. Maar die ywer van die seuns maak kort proses met die
oponthoud, en die onderwysers klim ongeveer 'n halfmyl van die kafee af
weer op.
Was dit nie vir daardie buiteband nie, dan sou
ons teen twalfuur reeds in Christiana gewees het!
In Bloemhof sê mnr. Van der Linde dat die
noodwiel nie styf genoeg is nie. Hy hou dus by 'n garage
stil, waar dit na sy sin gepomp word. Die kafee is net
langsaan, en mnr. Calitz doen aan die hand dat die verlangde koppie
koffie nou gedrink word. Die grootmense wil net naderstaan,
toe hy hom weer bedink en vir mnr. S. M. vra hoe laat dit is.
Op die antwoord "Half-twaalf!" besluit mnr. Calitz dat dit reeds te
laat is, en ons liewers moet aanstoot.
Het daardie koffiedrinkery maar net
plaasgevind! ...
Maar dit kon nie, dit mog nie, want voor lê die
spoorwegoorgang by Ferndale en wag op sy prooi. Die tyd dat
die niksvermoedende slagoffers daar moes aanland, is tot op 'n sekonde
haarfyn uitgewerk deur 'n onverbiddelike Noodlot. En niks
moet tussenby kom nie.
Singende is ons deur Bloemfhof. Later
ry ons parallel met die treinspoor. Die pad en die treinspoor
lê 'n entjie van mekaar.
Ons nader die onheilsplek.
Daar anderkant kan die drie voorin 'n trein
sien, maar hulle kyk reg van voor in die lokomotief vas. En
dan lyk dit mos almelewe of 'n trein staan. Maar dit maak ook
nie saak nie; die hekke by die oorgang is mos toe! Die ander
insittendes weet nie van die trein nie, want die vragmotor se kap
verhinder die uitsig.
Net soos 'n mens by die oorgang kom, maak die
pad 'n skielike draai na links. Nou kan die wat heelagter op
die rand van die bak sit, ook die trein sien, maar ook reg van
voor. Bennie van Niekerk wil nog iemand anders dieper-in terg
en sê: "Haai, jy wat nog nie 'n trein gesien het nie, daar is
een!" Dit was die laaste woorde wat hy ooit op aarde sou
sê. Arme Bennie.
Arme Bennies. Hul tydjie was om.
Mnr. S. M. wat regoor die trappie sit, staan op
om af te klim, want die hek is mos toe, en ons is moeg van die sittery
en wil 'n bietjie uitrek.
Maar die Noodlot wou dit anders hê.
'n Seun kom die hek oopmaak.
Die arme kêreltjie. Hy wil seker 'n
guns aan die bestuurder bewys. Hy het sy Pa stasie toe
gebring, en hulle wag al so lank op die trein. Hy verveel hom
want die trein wil maar net nie kom nie. A, hier kom 'n
vragmotor! Ek sal vir hulle die hek oopmaak.
Hy doen dit. 'n Noodlottige daad.
Die bestuurder wat onder die indruk moes
verkeer het dat die trein staan, glo nou vas dat dit die geval is, want
maak die kêreltjie dan nie die hek vir hom oop nie? Dus, net
toe hy op die punt gestaan het om stil te hou, ry hy weer verder.
Mnr. Calitz en mnr. Klue merk nie onraad
nie. Hulle is vas onder die indruk dat mnr. Van der Linde uit
erkentlikheid teenoor die seun net deur die hek wil ry en dan gaan
stilhou - nog 'n veilige distansie van die spoor af.
Te laat besef hulle dat die bestuurder van plan
is om oor te steek ...
Die goederetrein het nooit gestaan nie, maar
teen 45 m. p. u het hy deur die stasietjie gestoom. Net voor
die lokomotief skakel die motor af - op die spoor. Daar was
'n geweldige slag toe die yslike gevaarte die vragmotor net langs die
voorwiele skep. Met dié wat hy die voordeel van die vragmotor
van die spoor af wegstamp, ruk hy die bakdeel agter binnetoe.
Die niksvermoedende seuns word onmiddellik in alle rigtinge
uitgeslinger.
Die drie Bennies in die trein vas.
Die ander die hele wêreld vol.
Verskrikking. Verminking.
Gekreun. Geween.
Die Dood is op die Pad.
*
*
*
Maar ons trek 'n sluier oor die afgryslikhede
van daardie chaotiese eerste minute wat op die slag gevolg
het. Mag God gee dat ons nooit weer so iets oorkom nie.
In die verwarring het dié wat kon, mekaar
probeer help so goed soos hulle kon. Later het gelukkig
motors op die toneel verskyn. 'n Passasierstrein het
stilgehou. Vroue en mans het te hulp gesnel - engele van
genade wat verligting kon bring in hierdie hel. Die polisie
en dokter is ontbied. Maar Bennie van Niekerk en Bennie Kuun
was dood. Op die slag gedood. En Bennie Kruger en
mnr. Van der Linde was sterwende. Miskien ander
ook. Wie wis?
Later het mnr. S. M. daarin geslaag om met
behulp van mnr. Blackie van Warrenton wat op die passasierstrein was,
Vryburg telefonies vanaf Wildhoen, die volgende stasietjie, van die
ramp in kennis te stel. Intussen is besluit om die agt wat
erstige beserings opgedoen het, na die Klerksdorpse hospitaal te
vervoer. Met die passasierstrein. Teen hierdie tyd
het Bennie Kruger en mnr. Van der Linde ook die laaste asem uitgeblaas.
Die ander is eenkant-toe geneem.
Nadat die trein vertrek het, is hulle met motors na Bloemhof gebring
waar hulle in die hotel versorg is. Hier het mnr. S. M.
verslag aan die polisie gedoen oor elkeen se beserings.
Eindelik het die eerste Vryburgers opgedaag...
*
*
*
Die onheilstyding het soos die weerlig in
Vryburg ingeslaan. Verwarring het onstaan. Oordrewe
gerugte het versprei. Arme ouers! Hulle wis nie die
lot van hulle kinders nie. Geen wonder dan dat motors teen
die hoogste spoed na Bloemhof gesnel het nie! Mnr. de Jongh,
mnr. du Plessis, koshuisvader, en mnr. du Plooy was van die eerstes wat
op Bloemhof aangekom het. Die lykskouing is by die dodehuis
gehou, en mnr. du Plessis het die verongeluktes offisiëel
uitgeken. Die ander is teen die laatagtermiddag en aand per
motor en die ambulans na Vryburg gebring.
Ons Skoolvlaggie het in die ramp verlore geraak.
Mnr. de Jongh-hulle is die aand nog deur na
Klerksdorp. Daar het hulle gewag tot elkeen van die agt
ondersoek is. Toe mnr. van Rensburg verneem dat sy seun,
Hans, ernstig beseer is, is hulle in allerhaas | 
